بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش زیک گوهرند
1-تعاریف تخصصی
معلول ذهنی: معلولی که بهره ی هوشی کمتر از 70 داشته و در انجام امور شخصی،تکالیف اجتماعی و مهارت های تطابقی در مقایسه با همسالان خود دارای محدودیت بوده و سن شروع معلولیت وی قبل از 18سالگی باشد.
طبقه بندی بر اساس سطح هوشی : در این روش بر اساس سطح اختلال ، فرد با گروه همسن خودش مقایسه میشود و معمولا چهار گروه وجود دارد که عبارت اند از خفیف ، متوسط، شدید و عمیق
معلول ذهنی خفیف: با هوش بهر 55تا 69
معلول ذهنی متوسط:با هوش بهر 40تا 54
معلول ذهنی شدید: با هوش بهر 25تا 39
و عمیق: هوش بهر 20-25 و کمتر
مرکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی معلول ذهنی:به مرکزی اطلاق میگردد که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با کسب مجوز از سازمان بهزیستی تاسیس گردیده و تحت نظارت آن معلولان ذهنی بالا و زیر 14سال واجد شرایط را نگهداری و خدمات توانبخشی ، مراقبت های اولیه پزشکی و پرستاری به صورت شبانه روزی ارائه میدهد.
نگهداری موقت:این فعالیت به مراقبت های موقت و کوتاه مدت افراد دارای معلولیت ذهنی در مراکز نگهداری شبانه روزی گفته میشود تا برای خانواده ها در نگهداری از شخص معلول وقفه ای جهت تجدید قوا و یا دلایل اضطراری ایجاد نماید.
2-شرایط اختصاصی متقاضی و مسئول فنی
1-2 شرایط اختصاصی متقاضی تاسیس مرکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی معلولان ذهنی
دارا بودن تحصیلات کارشناسی،کارشناسی ارشد و یا دکتری در رشته های مرتبط با امور توانبخشی (روانشناس،فیزیوتراپ،کاردرمان،گفتاردرمان،پرستار، مددکار اجتماعی ، علوم تربیتی،مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی /فبینایی سنجی،ارتوپدی فنی ،شنوایی شناسی ،مدیریت توانبخشی و پزشک)
2-2 شرایط اختصاصی مسئول فنی مرکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی معلولان ذهنی
دارا بودن مدرک تحصیلی کارشناسی ، کارشناسی ارشد و یا دکترا (روان شناس،فیزیوتراپ،کاردرمان ،گفتار درمان،پرستار ،مددکار اجتماعی،پزشک ،مدیریت توانبخشی و علوم تربیتی با گرایش کودکان استثنایی)
3-شرایط اختصاصی پذیرش و ترخیص معلولان ذهنی
3-1شرایط اختصاصی پذیرش معلولان ذهنی
معلولان ذهنی(زبر و بالای 14 سال ) شدید،عمیق و معلولانی که به تشخیص کمیته پذیرش ،شرایط پذیرش در مرکز روزانه را ندارند و یا موجب بروز بحران در خانواده شده اند.
پذیرش مددجو در مرکز منوط به داشتن معرفی نامه از بهزیستی میباشد
مدارک و آزمایشات لازم:
خلاصه پرونده-گزارش مددکاری
آزمایش خون- آزمایش ادرار و مدفوع
آزمایش ایدز و هپاتیت-تست توپرکولین
گواهی سلامت پوست- گواهی سلامت مزاج
3-2شرایط ترخیص
کاهش اختلالات رفتاری به نحوی که نگهداری معلول را در خانواده با مشکل مواجه نسازد و یا مخاطرات اجتماعی ایجاد ننماید.
رسیدن به سطحی از توانمندی جهت زندگی در سطح خانواده.
فراهم نمودن بستر مناسب در خانواده از طریق ارتباط فعال و موثر آنان برای بازگشت و تداوم حضور معلول ذهنی در خانواده
فراهم بودن شرایط تداوم توانبخشی از طریق مراکز روزانه و پیگیری ارائه خدمات توانبخشی در منزل
4-خدمات
4-1 مراکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی
خدمات پزشکی و پرستاری
به مجموعه ای از خدمات بهداشتی درمانی و پرستاری اطلاق میشود که به معلولان ذهنی ارائه میشود تا از عوارض ناشی از معلولیت ذهنی بکاهد و از ابتلا آن ها به بیماری های واگیر و غیر واگیر پیشگیری نماید و یا در جهت درمان بیماری های موجود اقدام نماید.
خدمات مراقبتی شبانه روزی
مجموعه ای از اقدامات که در راستای حفظ بهداشت و نظافت فردی ،نظافت البسه و وسایل شخصی ، خودیاری و پیشگیری از عوارض معلولیت ارائه میگردد.
خدمات توانبخشی(پزشکی،آموزشی،حرفه ای و اجتماعی)با توجه به شرایط معلولین
منظور از خدمات توان بخشی شامل مجموعه خدمات فیزیوتراپی یا کاردرمانی، گفتاردرمانی،روانشناسی،مددکاری ،پزشکی،پرستاری و مراقبتی میباشد که در جهت بهبود عملکرد ذهنی ،روانی ،جسمی و اجتماعی معلول ،سازگاری وی با محیط و ارتقاء کیفیت زندگی به صورت تیمی توسط افراد مجرب و آموزش دیده انجام میشود.
خدمات هنری و ورزشی بسته به وضعیت معلولان
مجموعه اقدامات هنری (یکی از سه هنر نقاشی،تئاتر و یا موسیقی ) و ورزشی در راستای ایجاد حس همکاری گروهی ،نظم آموزی، یادگیری مهارت های اجتماعی، کاهش اختلالات رفتاری ،تخلیه ی هیجانی ،دستیابی به آرامش و کاهش فقر حرکتی معلولان ارائه میگردد.
4-2 مراقبت(نگهداری)موقت
همانگونه که در تعاریف عنوان گردید به مراقبت های موقت و کوتاه مدت افراد دارای معلولیت ذهنی در مراکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی و نیز پناهگاهی گفته میشود تا برای خانواده ها در نگهداری از شخص معلول وقفه ای جهت تجدید قوا و یا دلایل اضطراری ایجاد نماید . شرایط پذیرش و ترخیص این فعالیت در مراکزبه شرح زیر میباشد
1-برنامه نگهداری موقت توسط مراکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی و خانه های کوچک معلولان ذهنی غیر دولتی متقاضی ارائه این فعالیت با تایید سازمان بهزیستی استان ارائه میگردد.
2-÷ذیرش معلولان بر اساس سن فرد معلول متناسب با شناسنامه مرکز پذیرش یا کمیته توانبخشی بهزیستی استان و مشابه شرایط پذیرش معلول در مراکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی و یا خانه های کوچک معلولان ذهنی میباشد.
3-مدت نگهداری موقت برای معلولان در هر سال حداکثر تا سقف دو ماه به یکباره و یا به تدریج به صورت روزانه و یا شبانه روزی با توجه به شرایط خانواده میباشد.
4- بدیهی است کلیه خدمات آموزشی ،توانبخشی ،تفریحی، ورزشی و هنری قابل ارائه مراکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی و خانه های کوچک معلولان ذهنی شامل حال معلولان این فعالیت نیز می گردد.
5-شهریه معلولان مربوط به این فعالیت مطابق تعرفه ابلاغ شده توسط سازمان بهزیستی در مراکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی خواهد بود(این بخش شامل یارانه نمیشود)
6-مراکز موظفند آمار پذیرش و ترخیص بخش موقت خود را به بهزیستی استان ارائه نمایند.
5-نیروی انسانی
1-پزشک عمومی به صورت ثابت یک نفر
2- روانشناس به صورت ثابت یک نفر
3-بهیار یا کاردان پرستاری یا نیروی انسانی با مدرک معادل معتبردر هر شیفت کاری (صبح،عصر،شب)
4 کارشناس پرستاری یک نفر در هر شیفت
5- مددکار اجتماعی سه روز در هفته
6-مراقب(مادریاریا مددیار معلول )با مدرک تحصیلی حداقل دیپلم در رشته ی مددیاری افراد با نیازهای ویژه به ازای هر 8-12 نفر بسته به شرایط معلولان و شدت معلولیت یک نفر در هر شیفت کاری
7- کارشناس بهداشت و تغذیه یک نفر در هر مرکز بهز صورت ماهانه یک روز بر اساس برنامه تنظیمی
8- یک نفر فیزیوتراپ یا کاردرمانگر 3 روز در هفته
9-گفتاردرمانگر یک روز در هفته
10- مربی آموزشی و حرفه آموزی با توجه به استعدادهای معلولان بستری در مرکز به تعداد مورد نیاز
11- مربی امور ورزشی و مربی امور هنری هر کدام یک نفر حداقل 2 روز در هفته با توجه به استعدادها و شرایط معلولان بستری در مرکز
12- خدمه و نگهبان و آشپز به تعداد مورد نیاز
6-شرح وظایف نیروی انسانی
6-1 شرح وظایف پزشک:
ویزیت مستمر و دستور انجام آزمایشات دوره ای ،رادیوگرافی ،سونوگرافیو….
دارودرمانی و تعیین خط مشی درمانی
نظارت بر اجرای درمان های پزشکی و نحوه ی استفاده از لوازم بهداشتی
آموزش مراقبین در زمینه مسائل بهداشتی و درمانی
ارجاع برای اقدامات پزشکی تخصصی در صورت نیاز
